Έρως
Η αρχέγονη δύναμη της έλξηςΣτη Θεογονία ο Έρως είναι από τους πρώτους θεούς, η δύναμη που ενώνει και δημιουργεί. Αργότερα απεικονίζεται ως παιδί της Αφροδίτης.
▶ Άνοιγμα στην εφαρμογή (με χάρτη, δέντρο, κουίζ και αγαπημένα)
Καταγωγή και πλαίσιο
Εμφανίζεται δίπλα στη Γαία και τον Τάρταρο, χωρίς γονείς (Θεογονία 120–122).
Λατρεία
Κέντρο της λατρείας του ήταν οι Θεσπιές της Βοιωτίας, όπου το ιερό του είχε ως λατρευτικό είδωλο έναν ακατέργαστο λίθο και τιμούσαν τον Έρωτα με γιορτή. Στην Αθήνα είχε βωμό στην Ακαδημία.
Μύθοι
Η δύναμη του Έρωτα
Ο Ησίοδος χαρακτηρίζει τον Έρωτα «ωραιότερο ανάμεσα στους αθάνατους θεούς», που «λύνει τα μέλη» και νικά τη βούληση και τη λογική κάθε θεού και ανθρώπου. Δεν έχει συγκεκριμένο μύθο στη Θεογονία: είναι η αρχή της ένωσης.
Στην ελληνιστική ποίηση και τέχνη ο Έρως γίνεται παιδί με τόξο, παιχνιδιάρης και σκανταλιάρης, που συνοδεύει την Αφροδίτη. Η εικόνα αυτή είναι μεταγενέστερη από την Θεογονία.
Παραλλαγές
- Ο Σιμωνίδης τον κάνει γιο της Αφροδίτης και του Άρη. Στον Αριστοφάνη γεννιέται από αυγό της Νύχτας. Στο Συμπόσιο του Πλάτωνα ο Έρως παρουσιάζεται με διαφορετικές καταγωγές από τους ομιλητές.
Από τα αρχαία κείμενα
Ησίοδος, Θεογονία 116–120
Πρώτα πρώτα έγινε το Χάος, κι ύστερα
η Γαία με τα πλατιά στήθη, πάντα σίγουρο θρόνος όλων
των αθανάτων που κατέχουν τις κορφές του χιονισμένου Ολύμπου,
και ο σκοτεινός Τάρταρος στο βάθος της γης με τους πλατιούς δρόμους,
και ο Έρως, ο ωραιότερος ανάμεσα στους αθάνατους θεούς,
Πηγές
- Ησίοδος, Θεογονία 116–122, 201–202 ✓ επαληθευμένο
- Αριστοφάνης, Όρνιθες 693 κ.ε. ✓ επαληθευμένο
- Παυσανίας 9.27.1 ✓ επαληθευμένο