Ελληνική Μυθολογία

Καταγωγή και πλαίσιο

Οι πηγές είναι κυρίως η Ορέστεια του Αισχύλου, οι τραγωδίες του Σοφοκλή και του Ευριπίδη και ο Απολλόδωρος (Επιτομή 2). Ο Όμηρος γνωρίζει τον θάνατο του Αγαμέμνονα, όχι όμως τον κύκλο της κατάρας.

Μύθοι

Από τον Τάνταλο στον Ατρέα

Ο Τάνταλος, γιος του Δία, τιμωρήθηκε στον Κάτω Κόσμο. Ο γιος του Πέλοπας κέρδισε την Ιπποδάμεια με ένα δόλο που σχετίζεται με τον ηνίοχο Μυρτίλο, ο οποίος καταράστηκε τον οίκο. Οι δύο γιοι του Πέλοπα, Ατρέας και Θυέστης, διαμάχονταν για τον θρόνο των Μυκηνών.

Η έριδα κορυφώθηκε με το χρυσό αρνί και το «δείπνο του Θυέστη», όπου ο Ατρέας σέρβιρε στον αδελφό του τα παιδιά του.

Ο Αγαμέμνων και η Κλυταιμνήστρα

Ο Αγαμέμνων θυσίασε τη κόρη του Ιφιγένεια στην Αυλίδα. Η Κλυταιμνήστρα, με εραστή τον Αίγισθο, γιο του Θυέστη, σκότωσε τον Αγαμέμνονα όταν γύρισε από την Τροία (Οδύσσεια 11.409–434, Αισχύλος, Αγαμέμνων).

Ο Ορέστης, με την καθοδήγηση του Απόλλωνα και τη βοήθεια της Ηλέκτρας, σκότωσε τον Αίγισθο και τη μητέρα του. Οι Ερινύες τον καταδίωξαν.

Η δίκη του Ορέστη

Στις Ευμενίδες, ο Ορέστης καταφεύγει στην Αθήνα. Η Αθηνά ιδρύει δικαστήριο στον Άρειο Πάγο. Οι ψήφοι είναι ίσες και η Αθηνά ψηφίζει υπέρ του. Οι Ερινύες γίνονται Ευμενίδες και παίρνουν ιερό στην Αθήνα.

Η τραγωδία παρουσιάζει τη μετάβαση από την αυτοδικία στη δημόσια δικαιοσύνη. Στον Όμηρο η εκδίκηση του Ορέστη δεν έχει τέτοιες συνέπειες.

Παραλλαγές

• Η εκδοχή της κατάρας του Μυρτίλου εμφανίζεται κυρίως σε μεταγενέστερες πηγές.
• Ο Στησίχορος έγραψε Ορέστεια, που σώζεται αποσπασματικά.

Πηγές

• Αισχύλος, Ορέστεια ✓ επαληθευμένο
• Όμηρος, Οδύσσεια 3, 4, 11 ✓ επαληθευμένο
• Απολλόδωρος, Επιτομή 2 ✓ επαληθευμένο