Ελληνική Μυθολογία

Καταγωγή και πλαίσιο

Γιος του Ατρέα και αδελφός του Μενέλαου. Ο Όμηρος τον ονομάζει Ατρείδη.

Λατρεία

Ο Παυσανίας (2.16.6) αναφέρει τάφο του Αγαμέμνονα στις Μυκήνες.

Μύθοι

Η θυσία της Ιφιγένειας

Στην Αυλίδα ο στόλος δεν μπορούσε να αποπλεύσει. Στα Κύπρια έπη και στην τραγωδία αναφέρεται ότι η Άρτεμις ζήτησε να θυσιαστεί η Ιφιγένεια, κόρη του Αγαμέμνονα. Ο Αγαμέμνων υπάκουσε και ο στόλος αναχώρησε (Αισχύλος, Αγαμέμνων).

Στην Ιλιάδα, η διαμάχη του με τον Αχιλλέα για τη Βρισηίδα προκαλεί την απόσυρση του Αχιλλέα από τη μάχη.

Ο θάνατος

Ο Αγαμέμνων γύρισε στις Μυκήνες με την Κασσάνδρα. Στην Οδύσσεια (1.35–43, 11.405–434) ο Αίγισθος τον σκότωσε σε γεύμα, με τη βοήθεια της Κλυταιμνήστρας. Στην Ορέστεια του Αισχύλου η Κλυταιμνήστρα τον σκοτώνει στο λουτρό, με ένα πέπλο ή δίχτυ.

Παραλλαγές

• Η Ιφιγένεια δεν αναφέρεται στην Ιλιάδα με αυτό το όνομα. Στην Ιλιάδα (9.145) εμφανίζονται κόρες με τα ονόματα Χρυσόθεμις, Λαοδίκη και Ιφιάνασσα.
• Σε αποσπάσματα του Ησιόδου, ο Αγαμέμνων και ο Μενέλαος είναι γιοι του Πλεισθένη, γιου του Ατρέα, και όχι του ίδιου του Ατρέα.

Από τα αρχαία κείμενα

Αισχύλος, Αγαμέμνων 176–178
Αυτόν [τον Δία] που οδήγησε τους θνητούς
στη φρόνηση, που όρισε να ισχύει
ως νόμος το «με τον πόνο η γνώση».

Πηγές

• Όμηρος, Ιλιάδα 1–2, 9, Οδύσσεια 1, 11 ✓ επαληθευμένο
• Αισχύλος, Ορέστεια ✓ επαληθευμένο
• Απολλόδωρος, Επιτομή 2.10–14, 3.21–22 ✓ επαληθευμένο