Ο Πελοποννησιακός πόλεμος
Αθήνα εναντίον Σπάρτης (431–404 π.Χ.)Ο μακρύς πόλεμος ανάμεσα στην Αθήνα και τη Σπάρτη με τους συμμάχους τους. Τελείωσε με την ήττα της Αθήνας το 404 π.Χ. και την προσωρινή κατάλυση της δημοκρατίας από τους Τριάκοντα.
▶ Άνοιγμα στην εφαρμογή (με χάρτη, δέντρο, κουίζ και αγαπημένα)
Καταγωγή και πλαίσιο
Ο Θουκυδίδης, Αθηναίος στρατηγός που έζησε τον πόλεμο, γράφει ότι η «αληθέστατη αιτία», αν και η λιγότερο φανερή στα λόγια, ήταν ότι οι Αθηναίοι μεγάλωναν και φόβιζαν τους Λακεδαιμονίους, κι έτσι τους ανάγκασαν να πολεμήσουν (Θουκυδίδης 1.23.6).
Λατρεία
Ο πόλεμος σημάδεψε τη γενιά του Σωκράτη και του Πλάτωνα. Ο Σωκράτης πολέμησε ως οπλίτης στην Ποτείδαια, το Δήλιο και την Αμφίπολη. Ο Πλάτωνας μεγάλωσε μέσα στον πόλεμο, και συγγενείς του, ο Κριτίας και ο Χαρμίδης, ήταν ανάμεσα στους Τριάκοντα τυράννους.
Μύθοι
Τα κύρια γεγονότα
Ο πόλεμος αρχίζει το 431 π.Χ. με την επίθεση των Θηβαίων στις Πλαταιές (Θουκυδίδης 2.2.1). Ακολουθούν ο λοιμός στην Αθήνα, όπου πεθαίνει και ο Περικλής, η Νικίειος ειρήνη, η καταστροφική Σικελική εκστρατεία, η ήττα στους Αιγός ποταμούς και, το 404 π.Χ., η παράδοση της Αθήνας.
Ιστορία χωρίς μύθους
Σε αντίθεση με τον Ηρόδοτο, ο Θουκυδίδης αποφεύγει το «μυθώδες» και ψάχνει ανθρώπινες αιτίες: φόβο, συμφέρον, φιλοδοξία. Γι' αυτό θεωρείται πατέρας της πολιτικής ιστορίας.
Παραλλαγές
- Ο Θουκυδίδης έφτασε στην αφήγησή του ως το 411 π.Χ.· τα υπόλοιπα χρόνια του πολέμου τα διηγείται ο Ξενοφών στα Ελληνικά.
Πηγές
- Θουκυδίδης 1.23.6, 2.2.1 ✓ επαληθευμένο
- Θουκυδίδης 1.22 (η μέθοδός του)
- Ξενοφών, Ελληνικά 1–2