Ελληνική Μυθολογία

Καταγωγή και πλαίσιο

Γεννήθηκε στην Αλικαρνασσό της Καρίας, που τότε ανήκε στην Περσική αυτοκρατορία. Κατά τη Σούδα, εξορίστηκε για ένα διάστημα στη Σάμο λόγω του τυράννου Λυγδάμη. Ταξίδεψε στην Αίγυπτο, τη Φοινίκη, τη Μαύρη Θάλασσα και αλλού, και κατέληξε στους Θουρίους της Κάτω Ιταλίας (αποικία του 444/3 π.Χ.).

Λατρεία

Ο Κικέρων (Περί νόμων 1.5) τον αποκάλεσε «πατέρα της Ιστορίας». Ο Θουκυδίδης (1.22), χωρίς να τον κατονομάζει, επέκρινε την ιστορία που γράφεται για να ευχαριστήσει τον ακροατή με «το μυθώδες».

Μύθοι

Ο Ηρόδοτος και ο μύθος

Στην αρχή του έργου (1.1–5) ο Ηρόδοτος παρουσιάζει τις αρπαγές της Ιούς, της Ευρώπης, της Μήδειας και της Ελένης ως αιτίες έχθρας Ελλήνων και Ασιατών, όπως τις διηγούνταν, λέει, Πέρσες και Φοίνικες. Δηλώνει ότι δεν θα κρίνει αν έγιναν έτσι.

Κατά την εκδοχή που άκουσε από Αιγύπτιους ιερείς (2.112–120), η Ελένη δεν πήγε ποτέ στην Τροία αλλά έμεινε στην Αίγυπτο. Ο Ηρόδοτος θεωρεί αυτή την εκδοχή πιθανότερη, γιατί οι Τρώες θα την είχαν παραδώσει για να αποφύγουν τον πόλεμο.

Οι θρύλοι για τον ίδιο

Κατά τον Λουκιανό (Ηρόδοτος 1–2), ο Ηρόδοτος διάβασε το έργο του στους Ολυμπιακούς αγώνες και κέρδισε μεγάλη δόξα. Η ιστορία θεωρείται θρύλος. Ο Πλούταρχος, στο «Περί της Ηροδότου κακοηθείας», τον κατηγόρησε για μεροληψία.

Ιστορικά γεγονότα

Οι Ιστορίαι

Το έργο σκοπό έχει, όπως λέει στο προοίμιο, να μη σβηστούν με τον χρόνο τα μεγάλα έργα Ελλήνων και βαρβάρων και να φανεί η αιτία του πολέμου τους. Αφηγείται την άνοδο της Περσίας και τους Περσικούς πολέμους ως τη μάχη της Μυκάλης (479 π.Χ.).

Οι μεταγενέστεροι χώρισαν το έργο σε εννέα βιβλία, καθένα με το όνομα μιας Μούσας.

Παραλλαγές

• Οι χρονολογίες γέννησης και θανάτου είναι κατά προσέγγιση· ως τόπος θανάτου αναφέρονται οι Θούριοι, η Πέλλα ή η Αθήνα.

Πηγές

• Ηρόδοτος, Ιστορίαι 1.1–5, 2.53, 2.112–120 ✓ επαληθευμένο
• Κικέρων, Περί νόμων 1.5 ✓ επαληθευμένο
• Σούδα, λ. Ἡρόδοτος
• Λουκιανός, Ηρόδοτος ή Αετίων (θρύλος)