Ανθεστήρια
Η γιορτή του νέου κρασιούΑθηναϊκή γιορτή του Διονύσου, τον μήνα Ανθεστηριώνα (Φεβρουάριο–Μάρτιο), όταν άνοιγαν το κρασί της νέας χρονιάς. Κρατούσε τρεις ημέρες.
▶ Άνοιγμα στην εφαρμογή (με χάρτη, δέντρο, κουίζ και αγαπημένα)
Καταγωγή και πλαίσιο
Οι τρεις ημέρες ήταν τα Πιθοίγια (άνοιγμα των πιθαριών), οι Χόες, με διαγωνισμό στο ποιος θα πιει γρηγορότερα τον «χου» του, και οι Χύτροι, με προσφορές για τους νεκρούς. Τα μικρά παιδιά έπαιρναν δώρο μικρούς χόες.
Λατρεία
Στη γιορτή γινόταν ο «ιερός γάμος» της συζύγου του άρχοντα βασιλέως με τον Διόνυσο. Πιστευόταν ότι εκείνες τις μέρες κυκλοφορούσαν οι ψυχές των νεκρών.
Μύθοι
Ο Ορέστης στην Αθήνα
Κατά τον αιτιολογικό μύθο, όταν ο Ορέστης ήρθε στην Αθήνα μολυσμένος από τον φόνο της μητέρας του, ο βασιλιάς τον φιλοξένησε. Για να μην πιουν από το ίδιο δοχείο μαζί του, πρόσφερε σε κάθε συνδαιτυμόνα δικό του κανάτι. Από εδώ το έθιμο των Χοών (Ευριπίδης, Ιφιγένεια εν Ταύροις 947–960).
«Θύραζε Κήρες»
Στο τέλος της γιορτής έλεγαν «Θύραζε Κήρες, οὐκέτ' Ἀνθεστήρια» («έξω, ψυχές, τελείωσαν τα Ανθεστήρια»), για να διώξουν τα πνεύματα των νεκρών. Η ακριβής μορφή της φράσης συζητείται.
Παραλλαγές
- Ορισμένοι διαβάζουν τη φράση «Θύραζε Κάρες» και την ερμηνεύουν ως αναφορά στους Κάρες δούλους.
Πηγές
- Ευριπίδης, Ιφιγένεια εν Ταύροις 947–960 ✓ επαληθευμένο
- Θουκυδίδης 2.15.4 ✓ επαληθευμένο
- Αριστοφάνης, Αχαρνής 1000–1002