Η αρπαγή της Περσεφόνης
Ο μύθος των εποχώνΟ Άδης άρπαξε την Περσεφόνη, κόρη της Δήμητρας, και την πήγε στον Κάτω Κόσμο. Η θλίψη της Δήμητρας έφερε πείνα στη γη, ώσπου βρέθηκε συμβιβασμός: η κόρη μένει ένα μέρος του χρόνου με τον Άδη και το υπόλοιπο με τη μητέρα της.
▶ Άνοιγμα στην εφαρμογή (με χάρτη, δέντρο, κουίζ και αγαπημένα)
Καταγωγή και πλαίσιο
Η αρχαιότερη πλήρης αφήγηση είναι ο Ομηρικός Ύμνος στη Δήμητρα. Ο Οβίδιος (Μεταμορφώσεις 5.385 κ.ε.) δίνει λατινική εκδοχή με σκηνικό τη Σικελία.
Λατρεία
Ο μύθος συνδέεται με τα Ελευσίνια Μυστήρια και τα Θεσμοφόρια.
Μύθοι
Η αρπαγή
Η Περσεφόνη έπαιζε με τις κόρες του Ωκεανού και μάζευε λουλούδια: τριαντάφυλλα, κρόκους, βιολέτες, υάκινθους. Η Γαία, με τη θέληση του Δία, έβγαλε έναν θαυμαστό νάρκισσο για να την παραπλανήσει. Μόλις άπλωσε τα χέρια να τον κόψει, η γη άνοιξε στο Νύσιο πεδίο και ο Άδης την άρπαξε με το άρμα του (Ύμνος στη Δήμητρα 2–20).
Ο Ύμνος τονίζει ότι την έδωσε στον Άδη ο Δίας, χωρίς να το ξέρει η Δήμητρα (Ύμνος στη Δήμητρα 3–4).
Ο συμβιβασμός
Επειδή η Περσεφόνη έφαγε σπόρο ροδιού στον Κάτω Κόσμο, δεν μπορούσε να μείνει για πάντα πάνω. Θα περνά το ένα τρίτο του χρόνου κάτω από τη γη και τα δύο τρίτα με τη μητέρα της και τους άλλους θεούς. Όταν η γη ανθίζει την άνοιξη, ανεβαίνει ξανά (Ύμνος στη Δήμητρα 398–403, 445–447).
Στον Οβίδιο (Μεταμορφώσεις 5.564–567) η μοιρασιά είναι μισό και μισό.
Παραλλαγές
- Ο τόπος της αρπαγής: το «Νύσιο πεδίο» του Ύμνου δεν ταυτίζεται με βεβαιότητα· ο Οβίδιος τοποθετεί την αρπαγή κοντά στην Έννα της Σικελίας, στη λίμνη Πέργο (Μεταμορφώσεις 5.385–395).
- Στον Οβίδιο η νύμφη Κυάνη προσπαθεί να εμποδίσει τον Άδη (Μεταμορφώσεις 5.409 κ.ε.).
Από τα αρχαία κείμενα
Ομηρικός Ύμνος, Στη Δήμητρα 1–3
Τη Δήμητρα με τα ωραία μαλλιά, τη σεβαστή θεά, αρχίζω να τραγουδώ,
αυτήν και τη λεπτοαστράγαλη κόρη της, που ο Αϊδωνέας
άρπαξε, και του την έδωσε ο βαρύβροντος Δίας που βλέπει μακριά,
Πηγές
- Ομηρικός Ύμνος στη Δήμητρα 2–20, 398–403, 445–447 ✓ επαληθευμένο
- Οβίδιος, Μεταμορφώσεις 5.385–567 ✓ επαληθευμένο