Αναξιμένης
Μιλήσιος· «αρχή ο αέρας»Ο τρίτος φιλόσοφος της Μιλήτου, μαθητής του Αναξίμανδρου. Είπε ότι η αρχή όλων είναι ο αέρας, που πυκνώνοντας γίνεται νερό και γη, και αραιώνοντας γίνεται φωτιά.
▶ Άνοιγμα στην εφαρμογή (με χάρτη, δέντρο, κουίζ και αγαπημένα)
Καταγωγή και πλαίσιο
Γιος του Ευρύστρατου, από τη Μίλητο. Ο Διογένης Λαέρτιος γράφει ότι άκουσε τον Αναξίμανδρο και ότι έγραφε σε απλή ιωνική διάλεκτο (Διογένης Λαέρτιος 2.3).
Λατρεία
Η ιδέα του ότι οι αλλαγές της ύλης εξηγούνται με την πύκνωση και την αραίωση ήταν η πρώτη προσπάθεια να εξηγηθεί η ποικιλία του κόσμου με έναν μηχανισμό, και όχι μόνο με μια αρχή.
Μύθοι
Βασικές ιδέες με απλά λόγια
Ο αέρας είναι παντού και κινείται. Όταν πυκνώνει γίνεται άνεμος, σύννεφο, νερό, γη και πέτρα· όταν αραιώνει γίνεται φωτιά. Έτσι ένα υλικό εξηγεί όλα τα άλλα.
Κατά μια μεταγενέστερη μαρτυρία, έλεγε ότι, όπως η ψυχή μας, που είναι αέρας, μας κρατά ενωμένους, έτσι η πνοή και ο αέρας περιβάλλουν όλο τον κόσμο.
Σχέση με τη μυθολογία
Στον μύθο οι άνεμοι είναι θεοί, όπως ο Βορέας και ο Ζέφυρος, και ο Αιθέρας είναι πρωταρχική θεότητα. Ο Αναξιμένης κάνει τον αέρα αρχή όλων, αλλά τον εξηγεί με φυσικές διαδικασίες.
Αποσπάσματα
οὗτος ἀρχὴν ἀέρα εἶπε καὶ τὸ ἄπειρον.
Αυτός είπε ότι αρχή είναι ο αέρας και το άπειρο.
— Διογένης Λαέρτιος 2.3 ✓ επαληθευμένο
Παραλλαγές
- Ο Διογένης Λαέρτιος γράφει ότι, κατά μερικούς, άκουσε και τον Παρμενίδη (Διογένης Λαέρτιος 2.3), κάτι που οι χρονολογίες κάνουν απίθανο.
- Η φράση για την ψυχή και τον αέρα (DK 13 B2) σώζεται στον Αέτιο και η γνησιότητά της συζητιέται.
Πηγές
- Διογένης Λαέρτιος, Βίοι φιλοσόφων 2.3 ✓ επαληθευμένο
- Αέτιος 1.3.4 (DK 13 B2)
- Diels–Kranz 13