Κύκλωπες
Οι μονόφθαλμοι τεχνίτες και οι βοσκοίΣτον Ησίοδο, τρεις τεχνίτες με ένα μάτι στο μέτωπο που έφτιαξαν τον κεραυνό του Δία. Στον Όμηρο, άγριοι βοσκοί που ζουν σε σπήλαια.
▶ Άνοιγμα στην εφαρμογή (με χάρτη, δέντρο, κουίζ και αγαπημένα)
Καταγωγή και πλαίσιο
Στον Ησίοδο: Βρόντης, Στερόπης και Άργης, παιδιά του Ουρανού και της Γαίας (Θεογονία 139–146).
Λατρεία
Τα τείχη των Μυκηνών και της Τίρυνθας ονομάζονται «κυκλώπεια», γιατί οι αρχαίοι τα θεωρούσαν έργα των Κυκλώπων (Παυσανίας 2.16.5).
Μύθοι
Οι τεχνίτες του Δία
Ο Ουρανός κράτησε τους Κύκλωπες φυλακισμένους. Ο Δίας τους ελευθέρωσε και αυτοί του έδωσαν τον κεραυνό και τη βροντή (Θεογονία 501–506). Ο Απολλόδωρος (3.10.4) αναφέρει ότι ο Απόλλωνας τους σκότωσε, επειδή ο Δίας σκότωσε τον Ασκληπιό με τον κεραυνό που αυτοί είχαν φτιάξει.
Ο Πολύφημος στην Οδύσσεια
Στην Οδύσσεια (βιβλίο 9) οι Κύκλωπες είναι άλλη φυλή: βοσκοί χωρίς νόμους ή συνελεύσεις, που ζουν σε σπήλαια. Ο Πολύφημος, γιος του Ποσειδώνα (Οδύσσεια 1.68–71), κρατά τον Οδυσσέα και τους συντρόφους του και τρώει μερικούς. Ο Οδυσσέας τον μεθά και τον τυφλώνει.
Παραλλαγές
- Ο Ησίοδος και ο Όμηρος περιγράφουν δύο διαφορετικές φυλές. Οι κατασκευαστές τειχών είναι τρίτη, μεταγενέστερη εκδοχή.
Από τα αρχαία κείμενα
Όμηρος, Οδύσσεια 9.366–367
Κανένας είναι το όνομά μου· Κανένα με φωνάζουν
η μάνα μου κι ο πατέρας μου κι όλοι οι άλλοι σύντροφοι.
Πηγές
- Ησίοδος, Θεογονία 139–146, 501–506 ✓ επαληθευμένο
- Όμηρος, Οδύσσεια 1.68–71, 9 ✓ επαληθευμένο
- Απολλόδωρος 3.10.4 ✓ επαληθευμένο
- Παυσανίας 2.16.5 ✓ επαληθευμένο