Ελληνική Μυθολογία

Καταγωγή και πλαίσιο

Στην Οδύσσεια (βιβλίο 11), ο Οδυσσέας φτάνει στον Άδη πέρα από τον Ωκεανό, στη δύση. Αργότερες παραδόσεις τον τοποθετούν κάτω από τη γη.

Μύθοι

Η γεωγραφία

Οι ποταμοί του Άδη ήταν ο Αχέροντας, ο Κωκυτός και ο Πυριφλεγέθων (Πλάτων, Φαίδων 112e–113c), καθώς και η Στύγα· η Λήθη εμφανίζεται στην Πολιτεία του Πλάτωνα (621a). Ο Χάρων περνούσε τις ψυχές με βάρκα. Κατά τον Αριστοφάνη (Βάτραχοι) πληρωνόταν ναύλο, και η συνήθεια του οβολού στο στόμα των νεκρών υπάρχει σε αρχαιολογικά ευρήματα με ποικίλες μορφές.

Τον Κάτω Κόσμο φυλάει ο Κέρβερος.

Οι κριτές και οι περιοχές

Στον Γοργία του Πλάτωνα (523e–524a), οι κριτές των νεκρών είναι ο Μίνως, ο Ραδάμανθυς και ο Αιακός. Στην Οδύσσεια (11.568–571) ο Μίνως κρίνει. Οι ευσεβείς μένουν στα Ηλύσια Πεδία, όπου ο Μενέλαος πάει κατά τον Πρωτέα (Οδύσσεια 4.561–569).

Στην Οδύσσεια (11.576–600) οι τιμωρημένοι είναι ο Τιτυός, ο Τάνταλος και ο Σίσυφος.

Κατάβαση στον Άδη

Ήρωες που κατέβηκαν ζωντανοί είναι ο Ηρακλής (για τον Κέρβερο), ο Ορφέας (για την Ευρυδίκη) και ο Οδυσσέας (για τον Τειρεσία). Άλλες προσβάσεις θεωρούνταν στο Ταίναρο και στον Αχέροντα της Θεσπρωτίας.

Παραλλαγές

• Στον Όμηρο ο Άδης είναι σκοτεινός, όπου οι ψυχές είναι σκιές. Ο Πίνδαρος και οι ορφικοί αναφέρουν μια πιο ηθική μοίρα των ψυχών.

Από τα αρχαία κείμενα

Όμηρος, Οδύσσεια 11.489–491
Θα προτιμούσα να είμαι στη γη κολίγος και να δουλεύω για άλλον,
για έναν άκληρο άνθρωπο που δεν έχει πολλά για να ζήσει,
παρά να βασιλεύω σε όλους τους πεθαμένους νεκρούς.

Πηγές

• Όμηρος, Οδύσσεια 4.561–569, 11 ✓ επαληθευμένο
• Πλάτων, Φαίδων 112e–113c, Γοργίας 523e ✓ επαληθευμένο
• Αριστοφάνης, Βάτραχοι
• Παυσανίας 3.25.4–5 ✓ επαληθευμένο