Ελληνική Μυθολογία

Καταγωγή και πλαίσιο

Κόρη του Δία. Κατά τον Ησίοδο, ο Δίας κατάπιε τη Μήτιδα, έγκυο στην Αθηνά, και η θεά γεννήθηκε από το κεφάλι του (Θεογονία 886–900, 924–926).

Λατρεία

Ο Παρθενώνας και ο ναός της Αθηνάς Πολιάδας στην Ακρόπολη, τα Παναθήναια, το ιερό της Αθηνάς Νίκης. Λατρευόταν και σε Σπάρτη, Άργος και Λίνδο.

Μύθοι

Η γέννηση

Ο Δίας κατάπιε τη Μήτιδα, όταν ήταν έγκυος, επειδή του είχε προφητευθεί ότι ένας γιος της θα τον ανέτρεπε. Η Αθηνά γεννήθηκε από το κεφάλι του Δία, πλήρως οπλισμένη, με πολεμική κραυγή.

Η εικόνα της γέννησης αναπαρίσταται στο ανατολικό αέτωμα του Παρθενώνα. Στην παράδοση, ο Ήφαιστος ή ο Προμηθέας άνοιξε το κεφάλι του Δία με τσεκούρι (Πίνδαρος, Ολυμπιόνικοι 7, Απολλόδωρος 1.3.6).

Η έριδα με τον Ποσειδώνα

Η Αθηνά και ο Ποσειδώνας διεκδίκησαν την προστασία της Αττικής. Η Αθηνά φύτεψε την ελιά στην Ακρόπολη και κέρδισε την κρίση. Η πόλη πήρε το όνομά της. (Απολλόδωρος 3.14.1)

Η προστάτιδα των ηρώων

Στην Οδύσσεια η Αθηνά βοηθά τον Οδυσσέα σε όλη τη διάρκεια της επιστροφής, και παρουσιάζεται ως ο στρατηγικός νους πίσω από την επιστροφή του στην Ιθάκη. Συντρέχει επίσης τον Περσέα με την ασπίδα και τον Ηρακλή στους άθλους του.

Παραλλαγές

• Ο Ηρόδοτος (4.180) αναφέρει ότι οι Λίβυες του Τριτωνίδα θεωρούσαν τη θεά κόρη του Ποσειδώνα και της λίμνης Τριτωνίδας.
• Στον Όμηρο η Αθηνά είναι απλά κόρη του Δία, χωρίς ρητή αφήγηση για τη Μήτιδα.

Πηγές

• Ησίοδος, Θεογονία 886–900, 924–926 ✓ επαληθευμένο
• Πίνδαρος, Ολυμπιόνικοι 7.35–38 ✓ επαληθευμένο
• Απολλόδωρος 1.3.6, 3.14.1 ✓ επαληθευμένο
• Όμηρος, Οδύσσεια ✓ επαληθευμένο