Ο χρυσός αιώνας του Περικλή
Η Αθήνα στο απόγειό της (περ. 461–429 π.Χ.)Τα χρόνια που ο Περικλής ήταν ο πρώτος πολιτικός της Αθήνας: χτίζεται ο Παρθενώνας, ακμάζει το θέατρο με τον Αισχύλο, τον Σοφοκλή και τον Ευριπίδη, και η πόλη γίνεται κέντρο της φιλοσοφίας και των τεχνών.
▶ Άνοιγμα στην εφαρμογή (με χάρτη, δέντρο, κουίζ και αγαπημένα)
Καταγωγή και πλαίσιο
Ο Περικλής, από την οικογένεια των Αλκμεωνιδών από τη μεριά της μητέρας του, εκλεγόταν στρατηγός χρόνο με τον χρόνο. Ο Θουκυδίδης γράφει ότι η Αθήνα κατ' όνομα ήταν δημοκρατία, στην πράξη όμως κυβερνιόταν από τον πρώτο άνδρα (Θουκυδίδης 2.65.9). Δάσκαλος και φίλος του ήταν ο φιλόσοφος Αναξαγόρας (Διογένης Λαέρτιος 2.12).
Λατρεία
Στην Ακρόπολη χτίστηκαν ο Παρθενώνας, με το χρυσελεφάντινο άγαλμα της Αθηνάς του Φειδία, και τα Προπύλαια. Στα αετώματα του Παρθενώνα εικονίζονταν η γέννηση της Αθηνάς και η διαμάχη της με τον Ποσειδώνα για την Αττική.
Μύθοι
Ο Επιτάφιος
Στον Επιτάφιο λόγο για τους πρώτους νεκρούς του Πελοποννησιακού πολέμου, ο Περικλής του Θουκυδίδη λέει: «αγαπάμε το ωραίο με λιτότητα και τη γνώση χωρίς μαλθακότητα» (Θουκυδίδης 2.40.1).
Και λίγο μετά: η πόλη ολόκληρη είναι «σχολείο της Ελλάδας» (Θουκυδίδης 2.41.1).
Θέατρο και μύθος
Στα Μεγάλα Διονύσια οι τραγικοί ποιητές έπαιρναν τις υποθέσεις τους από τους μύθους: τον Προμηθέα, τον Οιδίποδα, την Αντιγόνη, τη Μήδεια, τους Ατρείδες. Ο μύθος γίνεται ο τόπος όπου η δημοκρατική πόλη συζητά τη δικαιοσύνη, τη δύναμη και την ευθύνη.
Παραλλαγές
- Ο όρος «χρυσός αιώνας» είναι νεότερος. Οι λόγοι στον Θουκυδίδη είναι δική του σύνθεση, που κατά τον ίδιο αποδίδει το γενικό νόημα όσων ειπώθηκαν.
- Ο Παρθενώνας χτίστηκε το 447–432 π.Χ., σύμφωνα με τις σωζόμενες επιγραφές των λογαριασμών του.
Πηγές
- Θουκυδίδης 2.40.1, 2.41.1, 2.65.9 ✓ επαληθευμένο
- Διογένης Λαέρτιος, Βίοι φιλοσόφων 2.12 ✓ επαληθευμένο
- Πλούταρχος, Περικλής
- Θουκυδίδης 1.22 (για τους λόγους)