Ελληνική Μυθολογία

Καταγωγή και πλαίσιο

Έγραψε στα χρόνια των Αντωνίνων (περ. 150–180 μ.Χ.). Περιγράφει την Αττική, την Πελοπόννησο, τη Βοιωτία, τη Φωκίδα και τη Λοκρίδα.

Λατρεία

Οι περιγραφές του βοήθησαν τους αρχαιολόγους σε ανασκαφές όπως η Ολυμπία, οι Δελφοί και οι Μυκήνες. Ο Σλήμαν στηρίχτηκε στην αναφορά του στους τάφους των Ατρειδών μέσα στα τείχη (2.16.6).

Μύθοι

Πίστη και σκεπτικισμός

Στο 8ο βιβλίο (8.8.3) ο Παυσανίας γράφει ότι στην αρχή θεωρούσε ανόητους πολλούς ελληνικούς μύθους. Όταν όμως έφτασε στην Αρκαδία, κατάλαβε ότι οι σοφοί της αρχαιότητας μιλούσαν με αινίγματα. Το παράδειγμά του είναι ο μύθος της πέτρας που έδωσε η Ρέα στον Κρόνο στη θέση του Δία.

Οι μύθοι των τόπων

Ο Παυσανίας συχνά παραθέτει δύο ή περισσότερες εκδοχές ενός μύθου και σημειώνει ποια πιστεύουν οι ντόπιοι, χωρίς να παίρνει πάντα θέση.

Ιστορικά γεγονότα

Η Περιήγηση

Ο Παυσανίας περιγράφει με τη σειρά των διαδρομών του πόλεις, ιερά, αγάλματα και αναθήματα. Συνδέει το καθένα με την ιστορία του και με τους μύθους που άκουσε από τους ντόπιους «εξηγητές».

Πολλές περιγραφές του επιβεβαιώθηκαν από τις ανασκαφές, για παράδειγμα στο ιερό της Ολυμπίας και στον ναό του Δία.

Πηγή για τοπικούς μύθους

Σε αυτόν οφείλουμε πολλές τοπικές παραλλαγές μύθων: τις λατρείες της Αρκαδίας, την ίδρυση των Ολυμπιακών αγώνων, την ιστορία του Πινδάρου και τις παραδόσεις για τον τάφο του Αγαμέμνονα στις Μυκήνες.

Παραλλαγές

• Η καταγωγή του από τη Μαγνησία του Σιπύλου είναι υπόθεση των μελετητών, όχι βέβαιη μαρτυρία.

Πηγές

• Παυσανίας, Ελλάδος περιήγησις, ιδίως 2.16.6, 5.7–8, 8.8.3 ✓ επαληθευμένο