Πίνδαρος
Ο ποιητής των νικητών των αγώνωνΛυρικός ποιητής από τις Κυνός Κεφαλές, κοντά στη Θήβα. Τα επινίκιά του, ύμνοι για νικητές των πανελλήνιων αγώνων, είναι γεμάτα μύθους και αποτελούν σημαντική πηγή για αυτούς.
▶ Άνοιγμα στην εφαρμογή (με χάρτη, δέντρο, κουίζ και αγαπημένα)
Καταγωγή και πλαίσιο
Γεννήθηκε το 518 π.Χ. ή λίγο αργότερα. Έγραψε για ηγεμόνες και αριστοκράτες σε όλο τον ελληνικό κόσμο, από τη Σικελία ως την Κυρήνη. Από το έργο του σώζονται ολόκληρα τέσσερα βιβλία επινίκιων: Ολυμπιόνικοι, Πυθιόνικοι, Νεμεόνικοι και Ισθμιόνικοι.
Λατρεία
Όταν ο Αλέξανδρος κατέστρεψε τη Θήβα (335 π.Χ.), άφησε όρθιο το σπίτι του Πινδάρου και γλίτωσε τους απογόνους του (Αρριανός 1.9.10· Πλούταρχος, Αλέξανδρος 11). Στους Δελφούς έδειχναν τον σιδερένιο θρόνο όπου, κατά την παράδοση, καθόταν και τραγουδούσε (Παυσανίας 10.24.5).
Μύθοι
Οι μέλισσες
Κατά τον Παυσανία (9.23.2), όταν ο Πίνδαρος ήταν παιδί και αποκοιμήθηκε στον δρόμο προς τις Θεσπιές, μέλισσες έπλασαν κερί πάνω στα χείλη του. Ήταν σημάδι της γλυκιάς ποίησής του.
Ο Πάνας τραγουδά τον Πίνδαρο
Κατά την παράδοση, ο θεός Πάνας αγαπούσε τα τραγούδια του Πινδάρου (Πλούταρχος, Νουμάς 4). Ο ποιητής αφιέρωσε κοντά στο σπίτι του ιερό της Μητέρας των θεών (Δινδυμήνης) (Παυσανίας 9.25.3).
Ιστορικά γεγονότα
Τα επινίκια και οι μύθοι
Στα επινίκια ο νικητής συνδέεται με έναν μύθο, συνήθως της πατρίδας ή της γενιάς του. Στον 1ο Ολυμπιόνικο ο Πίνδαρος απορρίπτει την εκδοχή ότι οι θεοί έφαγαν τον Πέλοπα, επειδή θεωρεί ανάρμοστο να λέγονται τέτοια για τους θεούς.
Στον 10ο Ολυμπιόνικο αποδίδει την ίδρυση των Ολυμπιακών αγώνων στον Ηρακλή. Ο 4ος Πυθιόνικος είναι η αρχαιότερη εκτενής αφήγηση της Αργοναυτικής εκστρατείας.
Παραλλαγές
- Οι χρονολογίες της ζωής του δίνονται κατά προσέγγιση από τις αρχαίες βιογραφίες.
Από τα αρχαία κείμενα
Πίνδαρος, Ολυμπιόνικος 1 1–2
Άριστο είναι το νερό, κι ο χρυσός, σαν φωτιά που καίει
και λάμπει μέσα στη νύχτα, ξεχωρίζει πάνω από κάθε περήφανο πλούτο·
Πίνδαρος, Πυθιόνικος 8 95–97
Εφήμεροι! Τι είναι κανείς; Τι δεν είναι; Όνειρο σκιάς
ο άνθρωπος. Όμως όταν έρθει λάμψη σταλμένη από τον Δία,
λαμπρό φως στέκει πάνω στους ανθρώπους και γλυκιά ζωή.
Πίνδαρος, Νεμεόνικος 6 1–2
Ένα είναι το γένος των ανθρώπων, ένα των θεών· από μία μητέρα
ανασαίνουμε και οι δύο· μας χωρίζει όμως μια δύναμη εντελώς διαφορετική
Πηγές
- Πίνδαρος, Ολυμπιόνικοι 1 και 10· Πυθιόνικος 4 ✓ επαληθευμένο
- Παυσανίας 9.23.2, 9.25.3, 10.24.5 ✓ επαληθευμένο
- Αρριανός, Ανάβασις 1.9.10 ✓ επαληθευμένο