Ελληνική Μυθολογία

Καταγωγή και πλαίσιο

Η παραδοσιακή χρονολογία των πρώτων αγώνων είναι το 776 π.Χ., με νικητή στο στάδιο τον Κόροιβο από την Ήλιδα. Από αυτή τη χρονολογία μετρούσαν οι Έλληνες τις Ολυμπιάδες. Οι αγώνες συνεχίστηκαν ως τα τέλη του 4ου αι. μ.Χ.· η κατάργησή τους συνδέεται συνήθως με τα διατάγματα του Θεοδοσίου Α΄ κατά των ειδωλολατρικών λατρειών.

Λατρεία

Κατά τη διάρκειά τους κηρυσσόταν «εκεχειρία», ώστε να ταξιδεύουν με ασφάλεια αθλητές και θεατές. Στην Ολυμπία βρισκόταν το χρυσελεφάντινο άγαλμα του Δία, έργο του Φειδία, ένα από τα επτά θαύματα του αρχαίου κόσμου.

Μύθοι

Οι μυθικοί ιδρυτές

Κατά τον Πίνδαρο (Ολυμπιόνικος 10), τους αγώνες τους ίδρυσε ο Ηρακλής, αφού νίκησε τον βασιλιά Αυγεία. Κατά μεταγενέστερη παράδοση, ο Ηρακλής μέτρησε και το στάδιο με τα πόδια του.

Άλλη παράδοση τους συνδέει με τον Πέλοπα, που νίκησε στην αρματοδρομία τον βασιλιά Οινόμαο και πήρε για γυναίκα του την Ιπποδάμεια. Στην Ολυμπία υπήρχε ιερό του Πέλοπα, το Πελόπιον.

Τα αγωνίσματα

Το αρχαιότερο αγώνισμα ήταν ο δρόμος του σταδίου. Με τον καιρό προστέθηκαν ο δίαυλος, ο δόλιχος, η πάλη, το πένταθλο, η πυγμαχία, το παγκράτιο, οι ιπποδρομίες και οι αρματοδρομίες. Παντρεμένες γυναίκες δεν επιτρεπόταν να παρακολουθούν (Παυσανίας 5.6.7).

Παραλλαγές

• Ο Παυσανίας (5.7–8) αναφέρει και παλαιότερους μυθικούς ιδρυτές, όπως τον Ιδαίο Ηρακλή, έναν από τους Κουρήτες της Κρήτης.

Από τα αρχαία κείμενα

Πίνδαρος, Ολυμπιόνικος 1 1–2
Άριστο είναι το νερό, κι ο χρυσός, σαν φωτιά που καίει
και λάμπει μέσα στη νύχτα, ξεχωρίζει πάνω από κάθε περήφανο πλούτο·

Πηγές

• Πίνδαρος, Ολυμπιόνικος 1 και 10 ✓ επαληθευμένο
• Παυσανίας 5.6–9 ✓ επαληθευμένο
• Ηρόδοτος 8.26 ✓ επαληθευμένο