Ελληνική Μυθολογία

Καταγωγή και πλαίσιο

Ο πατέρας του, ο Νικόμαχος, ήταν γιατρός του βασιλιά της Μακεδονίας. Ο Διογένης Λαέρτιος γράφει ότι ο Αριστοτέλης πήγε στη Μακεδονία κοντά στον Φίλιππο και πήρε μαθητή τον γιο του, τον Αλέξανδρο (Διογένης Λαέρτιος 5.4). Επιστρέφοντας στην Αθήνα δίδαξε στο Λύκειο δεκατρία χρόνια (Διογένης Λαέρτιος 5.10).

Λατρεία

Τα έργα του κυριάρχησαν στη σκέψη του Βυζαντίου, του αραβικού κόσμου και της μεσαιωνικής Δύσης. Πολλές λέξεις της επιστήμης, όπως «κατηγορία», «ενέργεια», «ουσία», έχουν την αριστοτελική τους σημασία.

Μύθοι

Βασικές ιδέες με απλά λόγια

«Όλοι οι άνθρωποι από τη φύση τους ποθούν να γνωρίζουν» (Μεταφυσικά 980a). Η φιλοσοφία ξεκινά από τον θαυμασμό μπροστά σε όσα μας παραξενεύουν (Μεταφυσικά 982b).

Ο άνθρωπος είναι «από τη φύση του πολιτικό ζώο» (Πολιτικά 1253a): ζει ολοκληρωμένα μόνο μέσα σε μια πόλη.

Η αρετή είναι η μεσότητα ανάμεσα σε δύο άκρα: η ανδρεία ανάμεσα στη δειλία και το θράσος, η γενναιοδωρία ανάμεσα στην τσιγκουνιά και τη σπατάλη. Σκοπός της ζωής είναι η ευδαιμονία.

Σχέση με τη μυθολογία

Στην Ποιητική ο Αριστοτέλης ονομάζει «μύθο» την πλοκή της τραγωδίας και τη θεωρεί την ψυχή της. Παίρνει τον Οιδίποδα του Σοφοκλή ως το καλύτερο παράδειγμα τραγωδίας, με την «αναγνώριση» και την «περιπέτεια».

Στα Μεταφυσικά γράφει ότι και ο φιλόμυθος είναι κατά κάποιον τρόπο φιλόσοφος, γιατί ο μύθος είναι φτιαγμένος από θαυμαστά πράγματα (Μεταφυσικά 982b).

Ο δάσκαλος του Αλεξάνδρου

Κατά τον Διογένη Λαέρτιο, όταν ο Αριστοτέλης πήγε στον Φίλιππο ο Αλέξανδρος ήταν δεκαπέντε ετών (Διογένης Λαέρτιος 5.10). Ζήτησε από τον Φίλιππο να ξαναχτίσει την πατρίδα του, τα Στάγειρα, που ο ίδιος είχε καταστρέψει, και το πέτυχε (Διογένης Λαέρτιος 5.4). Μετά τον θάνατο του Αλεξάνδρου έφυγε από την Αθήνα στη Χαλκίδα, όπου πέθανε το 322 π.Χ.

Αποσπάσματα

πάντες ἄνθρωποι τοῦ εἰδέναι ὀρέγονται φύσει.

Όλοι οι άνθρωποι από τη φύση τους ποθούν να γνωρίζουν.

— Αριστοτέλης, Μεταφυσικά 980a21 ✓ επαληθευμένο

διὰ γὰρ τὸ θαυμάζειν οἱ ἄνθρωποι καὶ νῦν καὶ τὸ πρῶτον ἤρξαντο φιλοσοφεῖν

Γιατί εξαιτίας του θαυμασμού οι άνθρωποι, και τώρα και στην αρχή, άρχισαν να φιλοσοφούν

— Αριστοτέλης, Μεταφυσικά 982b ✓ επαληθευμένο

ὁ ἄνθρωπος φύσει πολιτικὸν ζῷον

ο άνθρωπος είναι από τη φύση του πολιτικό ζώο

— Αριστοτέλης, Πολιτικά 1253a ✓ επαληθευμένο

Παραλλαγές

• Ο Πλούταρχος γράφει ότι ο Αλέξανδρος είχε πάντα μαζί του μια Ιλιάδα διορθωμένη από τον Αριστοτέλη· η μαρτυρία αυτή δεν ελέγχθηκε στο κείμενο.
• Η θεωρία της τραγωδίας βρίσκεται στην Ποιητική, που δεν ελέγχθηκε στο κείμενο του Perseus.

Πηγές

• Αριστοτέλης, Μεταφυσικά 980a, 982b ✓ επαληθευμένο
• Αριστοτέλης, Πολιτικά 1253a ✓ επαληθευμένο
• Διογένης Λαέρτιος, Βίοι φιλοσόφων 5.4, 5.10 ✓ επαληθευμένο
• Αριστοτέλης, Ποιητική
• Πλούταρχος, Αλέξανδρος 7–8