Ζήνων ο Κιτιεύς
Ιδρυτής της ΣτοάςΟ Ζήνων από το Κίτιο της Κύπρου ίδρυσε στην Αθήνα τη στωική φιλοσοφία. Δίδασκε στην Ποικίλη Στοά της αγοράς, και από εκεί οι μαθητές του ονομάστηκαν Στωικοί.
▶ Άνοιγμα στην εφαρμογή (με χάρτη, δέντρο, κουίζ και αγαπημένα)
Καταγωγή και πλαίσιο
Έμπορος, ναυάγησε κοντά στην Αθήνα και, κατά την παράδοση, βρήκε τη φιλοσοφία διαβάζοντας για τον Σωκράτη. Κατ' άλλους, όταν έμαθε για το ναυάγιο είπε: «καλά κάνει η τύχη που μας σπρώχνει στη φιλοσοφία» (Διογένης Λαέρτιος 7.5). Μαθήτευσε στον κυνικό Κράτη.
Λατρεία
Ο στωικισμός έγινε η πιο διαδεδομένη φιλοσοφία του ελληνιστικού και ρωμαϊκού κόσμου, με εκπροσώπους τον Σενέκα, τον Επίκτητο και τον αυτοκράτορα Μάρκο Αυρήλιο. Η λέξη «στωικός» σημαίνει σήμερα τον ψύχραιμο απέναντι στις δυσκολίες.
Μύθοι
Βασικές ιδέες με απλά λόγια
Σκοπός της ζωής είναι να ζεις «σε συμφωνία με τη φύση», που σημαίνει να ζεις με αρετή (Διογένης Λαέρτιος 7.87).
Υπάρχουν πράγματα που εξαρτώνται από εμάς, οι κρίσεις και οι επιλογές μας, και πράγματα που δεν εξαρτώνται: υγεία, πλούτος, δόξα. Ο σοφός νοιάζεται μόνο για τα πρώτα και μένει ήρεμος μπροστά στα δεύτερα.
Όλοι οι άνθρωποι είναι πολίτες μιας κοινής πόλης, του κόσμου.
Σχέση με τη μυθολογία
Οι Στωικοί ερμήνευαν τους μύθους αλληγορικά: ο Δίας ήταν ο θείος λόγος που διαπερνά τον κόσμο, η Ήρα ο αέρας, ο Ποσειδώνας το νερό. Ο Ηρακλής, που διάλεξε τον δύσκολο δρόμο της αρετής, έγινε αγαπημένο τους πρότυπο.
Ο Ύμνος στον Δία του Κλεάνθη, μαθητή του Ζήνωνα, απευθύνεται στον θεό του μύθου, αλλά τον υμνεί ως τον λόγο που κυβερνά το σύμπαν.
Αποσπάσματα
Διόπερ πρῶτος ὁ Ζήνων ἐν τῷ Περὶ ἀνθρώπου φύσεως τέλος εἶπε τὸ ὁμολογουμένως τῇ φύσει ζῆν, ὅπερ ἐστὶ κατʼ ἀρετὴν ζῆν·
Γι' αυτό πρώτος ο Ζήνων, στο έργο του «Περί ανθρώπου φύσεως», είπε ότι σκοπός είναι να ζει κανείς σε συμφωνία με τη φύση, δηλαδή να ζει κατά την αρετή·
— Διογένης Λαέρτιος 7.87 ✓ επαληθευμένο
εὖ γε ποιεῖ ἡ τύχη προσελαύνουσα ἡμᾶς φιλοσοφίᾳ.
Καλά κάνει η τύχη που μας σπρώχνει στη φιλοσοφία.
— Διογένης Λαέρτιος 7.5 ✓ επαληθευμένο
Παραλλαγές
- Οι αλληγορικές ερμηνείες των θεών από τους Στωικούς σώζονται κυρίως σε μεταγενέστερους συγγραφείς (Κορνούτος, Κικέρων) και δεν ελέγχθηκαν στο κείμενο.
Πηγές
- Διογένης Λαέρτιος, Βίοι φιλοσόφων 7.5, 7.87 ✓ επαληθευμένο
- Διογένης Λαέρτιος, βιβλίο 7
- Κλεάνθης, Ύμνος στον Δία
- Κικέρων, Περί της φύσεως των θεών, βιβλίο 2